Z Długiego Pobrzeża widać po drugiej stronie Motławy miejsce, które przez stulecia służyło przede wszystkim pracy. Przy nabrzeżach cumowały jednostki z towarami, a za nimi wznosiły się szeregi magazynów. Wyspa Spichrzów była zapleczem portu i jednym z najważniejszych miejsc w kupieckim Gdańsku.
Spichlerze starsze od wyspy
Nazwa trafnie opisuje dawną funkcję tego obszaru, ale kryje małą niespodziankę: spichlerze istniały tu wcześniej niż wyspa. Dopiero przekopanie Nowej Motławy w 1576 roku oddzieliło teren od wschodniego brzegu. Po zachodniej stronie pozostało dawne koryto rzeki, zwrócone ku Głównemu Miastu.
W XVI wieku stały tu już setki magazynów. Trafiało do nich przede wszystkim zboże spławiane z głębi Rzeczypospolitej, ale również chmiel, len, konopie, miód i inne towary. Rzeka łączyła producentów z portem, z którego ładunki mogły ruszyć dalej drogą morską.

Mosty podnoszone na noc
Zgromadzone zapasy miały wielką wartość, więc wyspy pilnie strzeżono. Na noc podnoszono mosty, ograniczając dostęp do magazynów. W ochronie pomagały też psy wypuszczane po zmroku. Nabrzeże, w dzień pełne ludzi i ładunków, wieczorem stawało się przestrzenią zamkniętą i dozorowaną.
Kradzieże nie były jedynym zagrożeniem. Towary i zabudowę niszczyły pożary oraz powodzie. Przewodnik „Galarem Po Gdańsku” przypomina wielką wodę z 1540 roku i pożar wzniecony w 1516 roku przez członków bandy Matternów. Magazynowanie portowych zapasów wymagało więc zarówno sprawnej organizacji, jak i ciągłej ochrony.

Każdy spichlerz miał swoje imię
Biały Rumak, Czerwony Lew, Arka Noego, Woli Łeb czy Trupia Czaszka — dawne nazwy spichlerzy potrafią zaskoczyć bardziej niż nazwy ulic. Pomagały rozpoznawać poszczególne budynki w gęstej zabudowie magazynowej. Przez wieki używano ich setek.
Dzięki tym nazwom historia handlu przestaje być wyłącznie opowieścią o ilościach zboża i liczbie statków. Poszczególne magazyny zyskują własną tożsamość, a dawny port łatwiej wyobrazić sobie jako konkretne miejsce, w którym ludzie codziennie znajdowali drogę do swojego składu.

Od magazynów do nowej części miasta
W XIX wieku transport wodny uzupełniła kolej, zwiększając możliwości obsługi magazynów. Archiwalne zdjęcia z pierwszych dekad XX wieku pokazują, że wyspa nadal zachowywała portowy charakter. Katastrofą okazał się rok 1945, kiedy znaczna część zabudowy została zniszczona.
Powojenna odbudowa i późniejsze inwestycje stopniowo zmieniły funkcję tego miejsca. Dzisiejszej wyspy nie opisuje już obraz rozległych ruin znany ze starszych przewodników. Historyczne spichlerze i współczesna zabudowa tworzą kolejną warstwę jej dziejów.

Najczytelniejszy pozostaje związek wyspy z wodą. Patrząc na nią z Motławy, można prześledzić przebieg nabrzeży i porównać dzisiejszą panoramę z dawnymi fotografiami. To właśnie od strony rzeki najlepiej widać, dlaczego magazyny powstawały w tym miejscu.
